”ويتامين آ“ تركيب جادويى است كه در كرم‌هاى گرانقيمت زيبايى پوست و تركيبات جلوگيرى كننده از پيرى و افتادگى پوست به كار مى‌رود.

همه ما اين جمله را از دوران كودكى خوب به ياد داريم، اين جمله كه بخور بچه ويتامين داره! اما، ويتامين‌ها چه هستند و چه وظايفى بر عهده دارند؟

ويتامين‌ها از مهمترين تركيبات شيميايى‌اند كه بدن براى فعاليت روزانه خود به آنها نيازمندست. بدن انسان توانايى ساخت ويتامين‌ها را ندارد. به همين علت اين تركيبات شيميايى كه نقش بزرگى در ساختمان وعملكرد درونى بدن بر عهده دارند بايد به ميزان كافى و مداوم از طريق خوراك روزانه تأمين شوند‌، زيرا بسيارى از فعاليت‌هاى حياتى بدن تنها با حضور ويتامين‌ها ميسر است.

ويتامين‌ها به انواع مختلفى تقسيم مى‌شوند و هر كدام از آنها وظايف مخصوص به خود را بر عهده دارد. از ميان آنها مى‌توان به ”ويتامين آ“ اشاره كرد.

”ويتامين آ“ تركيبى است كه در ساختمان پوست، موها ، چشم، دندان و لثه حضور دارد. حضور اين ويتامين سبب عملكرد صحيح و حفظ سلامت اين اعضا مى‌شود. ”ويتامين آ“ در سنين رشد در استخوان سازى شركت مى،كند به همين علت كودكان در حال رشد، خانمهاى باردار يا شيرده نياز بيشترى به ”ويتامين آ“ دارند.

”ويتامين آ“ تركيبى است كه در تمام گياهان سبز خوراكى مثل اسفناج وهمينطور كلم، هويج و گوجه فرنگى يافت مىشود. كره، شير و زرده‌تخم‌مرغ  نيز سرشار از

”ويتامين آ“ هستند.

”ويتامين آ“ موجود در منابع حيوانى مانند شير و زرده تخم مرغ به سرعت جذب بدن مى‌شود. اما منابع گياهى مانند اسفناج در واقع حاوى پيش‌ساز ”ويتامين آ“ هستند كه پس از ورود به بدن ابتدا به كبد مى‌رود و پس از اندكى تغيير، تبديل به تركيب ”ويتامين آ“ تبديل مىشود كه بدن توانايى جذب آن را دارد.

”ويتامين آ“ در پوست به رشد، ترميم و بازسازى اين بافت كمك مى‌كند. اين ويتامين اشعه زيان بخش نور خورشيد را به خود جذب مى‌كند و مانع آسيب‌ديدن سلولهاى پوست مى‌شود، همچنين مقاومت اين سلولها را در برابر آلاينده‌هاى محيطى مانند دود و منواكسيد كربن افزايش مى‌دهد. ”ويتامين آ“ در ساخت كلاژن پوست شركت مى‌كند.

كلاژن تركيبى است كه حضور آن سبب استحكام پوست مىشود . ساخت كلاژن با بالا رفتن سن به طور طبيعى كاهش مى‌يايد و اين مسئله سبب افتادگى و ايجاد چين و چروك در سطح پوست مى‌شود. به همين علت ”ويتامين آ“ تركيب جادويى است كه در كرم‌هاى گرانقيمت زيبايى پوست و تركيبات جلوگيرى كننده از پيرى و افتادگى پوست به كار مى‌رود.

”ويتامين آ“ همچنين نقش مهمى در سيستم بينايى بر عهده دارد. عملكرد صحيح بينايى در  محيطهاى كم نور و تاريك نيازمند حضور تركيب اين ويتامين است. كمبود ”ويتامين آ“ منجر به ضعف بينايى در تاريكى يا مشكل شب كورى مىشود. خشكى چشم، خشكى پوست و ريزش‌ شديد موها نيز از پيامدهاى كمبود ”ويتامين آ“ است. مصرف برخى داروها مانند آنتى بيوتيك‌ها جذب بسيارى از ويتامين‌ها از جمله ”ويتامين آ“ را كاهش مى‌دهد.   

”ويتامين آ“ از جمله ويتامين‌هاى است كه توسط بدن و در بافت كبد ذخيره مى‌شوند. به همين علت نه تنها كمبود، بلكه مصرف بيش از حد اين ويتامين براى بدن مضر است و سبب مسموميت مى‌شود. مسموميت ”ويتامين آ“ با سردرد تهوع و سرگيجه همراه است كه علت آن به هم ريختن تعادل اعصاب مركزى يا همان مغز و نخاع است. اين مسموميت گاه منجر به ريزش ناگهانى مو نيز مى‌شود.

”ويتامين آ“ در تركيب با ”ويتامين سى“ سيستم ايمنى بدن راتقويت مى‌كند و مصرف روزانه اين دو ويتامين ريسك بيماريهاى مانند سرطان را به طور محسوسى كاهش مى‌دهد.

براى تأمين ”ويتامين ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آ“ مورد نياز بدن مى‌توان از كپسولها يا قرص‌هاى ”ويتامين آ“ به عنوان مكمل‌هاى غذايى استفاده كرد

كمتر كسى است كه در طول فصل سرما دست كم يكبار گرفتار بيمارى سرماخوردگى نشود. اما به راستى چرا سرما مى‌خوريم؟ ما در واقع سرما را نمى‌خوريم، بلكه نفس كشيدن در سرما سبب مى‌شود هواى سرد وارد بينى و مجارى تنفسى شود و زمينه براى ابتلا به بيمارى سرماخوردگى فراهم شود.

بيمارى سرماخوردگى گاه به علت ضعف عمومى و كاهش مقاومت بدن روى مى‌دهد. در اين حالت فرد بيمار نياز به  استراحت، مصرف ويتامين‌ها به خصوص ويتامين ”سى“ و تنفس هواى مرطوب و تمييز دارد. اما، علت مهم ديگرى كه موجب بيمارى سرماخوردگى مى‌شود حمله‌هاى ويروسى است. بيمارى سرماخوردگى در اين حالت آنفولانزا ناميده مى‌شود و اگرچه با نشانه‌هاى عمومى سرماخوردگى مانند تب، ريزش آب بينى ، سرفه و ضعف عمومى همراه است، اما بيمارى شدت بيشترى دارد و گاه نيز با درد مفاصل همراه است.

تا به حال بيش از دويست نوع ويروس سرماخوردگى شناسايى شده‌اند كه تعداد آنها هر ساله نيز افزايش مى‌يابد.  اين ويروس‌ها همگى سرما دوست هستند و اغلب نيز در مجراى تنفسى به صورت غير فعال زندگى مى‌كنند. زمانيكه زمينه مناسب مثل سرد شدن هوا فراهم شود‌، ويروس‌ها فعال مى‌شوند.

در علم ژنتيك ويروس سرما خوردگى از هوشمندترين نوع ويروس‌ها به شمار مى‌آيد. به دليل آنكه اين ويروس به سرعت نسبت آنتى‌بيوتيكها مقاوم مى‌شود. ويروس سرماخوردگى در يك پوشش يا يك كپسول مخصوص قرار گرفته است كه از ويروس محافظت مى‌كند. با از بين رفتن اين پوشش، ويروس نيز از بين مى‌رود. آنتى‌بيوتيكها نيز اين پوشش را مورد حمله قرار مى‌دهند. حال اگر ساختمان اين پوشش كمى تغيير كند ويروس به نوع جديدى تبديل مى‌شود كه براى از بين بردن آن نياز به آنتى‌بيوتيك جديد و يا مصرف همزمان چندين آنتى‌بيوتيك است.

ويروس هوشمند بيمارى سرما خوردگى هر سال پوشش خود را كمى تغيير مى‌دهد. بدين ترتيب با وجود پيشترفت‌هاى چشم‌گير علم پزشكى بيمارى سرماخوردگى يك بيمارى جدى و خطرناك به شمار مى‌آيد  كه مى‌تواند زمينه ابتلا به ساير بيماريها مثل سينوزيت‌ يا عفونت‌هاى ريوى را در فرد بيمار افزايش دهد. در سنين بالاى شست سال سرماخوردگى‌هاى ويروسى مى‌توانند به مرگ بيمار منجر شوند.

چندى است كه در گوشه و كنار شهر تهران تابلوهاى به چشم مى‌خورد كه سعى در معرفى واكسن سرماخوردگى دارند. اين واكسن سالهاست كه در كشورهاى پيشرفته دنيا استفاده مى‌شود. ريشه كن كردن بيمارى سرما خوردگى به علت تغيير سريع ساختمانى ويروس و مقاوم شدن آن نسبت به داروها و آنتى‌بيوتيكها مقدور نبوده است. اما تزريق واكسن سرما خوردگى فرد را نسبت به اين بيمارى مقاوم مى‌كند.

واكسن سرماخوردگى، ويروس ضعيف شده اين بيمارى است كه به بدن تزريق مى‌شود. ورود اين ويروس ضعيف شده به بدن سبب مى‌شود كه سيستم دفاعى بدن فعال شود و در حالت آماده باش باقى بماند. بدين ترتيب اگر ويروس سرماخوردگى به بدن حمله كند به علت فعال بودن سيستم دفاعى به سرعت شناسايى شده و از بين مى‌رود.

اما از آنجا كه ويروس سرماخوردگى هر سال با يك تغيير كوچك به نوع جديدى تبديل مى‌شود، كمى پس از آغاز فصل سرما فعال‌ترين نوع ويروس و ميزان تغيير آن شناسايى مى‌شود و واكسن جديد ضد سرماخوردگى ساخته مى‌شود. سايت اينترنى موسسه روبرت كخ در برلين پايتخت آلمان، هر سال واكسن جديد را معرفى و توصيه مى‌كند قبل از آغاز فصل زمستان خود را واكسينه كنيد. تا دو هفته بعد از واكسينه شدن به علت حضور ويروس ضعيف شده در بدن، قدرت سيستم ايمنى و دفاعى كاهش مى‌يابد، به همين علت در طول اين مدت بدن نياز به مراقبت بيشترى دارد. مصرف خوراكى‌هاى ويتامين‌دار به خصوص ميوه‌ها توصيه مى‌شود